وبلاگ نویسی حرفه ای: نگاهی به اجزای اصلی وبلاگها

آنچه در ادامه می خوانید الهام گرفته از نظر و مطالب علی نیکوئی می باشد. از این بابت از ایشان بسیار سپاسگزارم.

همانطور که پیش از این اشاره شد، وبلاگنویسی نیز مانند تمام کارهای دیگری که انسان انجام می دهد می تواند “حرفه ای” انجام شود. البته منظورم از “حرفه ای” چیزی غیر از بعد “اشتغال” می باشد و بیشتر به جنبه تخصصی آن توجه دارم.

بگذارید از اجزای تشکیل دهنده وبلاگ شروع کنم. وبلاگها بدون توجه به زبان و ملیت نگارنده شان، دارای اجزای یکسانی هستند که از مهمترین آنهامی توان به مطلب نویسنده، بخش نظرات، ستون کناری (سایدبار)، شکل و قالب وبلاگ اشاره نمود. در ادامه روی این اجزا بیشتر زوم می کنم و آنها را با جزئیات بیشتری از نظر حرفه ای بودن، مورد بررسی قرار می دهم:

پست وبلاگ:

وبلاگها برای آن بوجود آمده اند که مطالب نگارنده شان را منتشر کنند و آنها را با دیگران به اشتراک بگذارند. لذا هدف وجودی یک وبلاگ، مطالبی است که در آن نوشته می شود. بنابراین اغراق نیست اگر پستهای یک وبلاگ را مهمترین بخش آن وبلاگ بنامیم.

حال که اهمیت این بخش از وبلاگها روشن شد، لذا راز حرفه ای بودن نیز بیش از همه در این بخش نهفته است.

وبلاگها رسانه های آزاد و شخصی هستند. لذا بلاگر از هر آنچه که دلش بخواهد می تواند در آنها بنویسد و هیچکس را بخاطر آنچه که در وبلاگش می نویسد نمی توان سرزنش کرد. اما برای حرفه ای بودن، لازم است که نوشته های وبلاگ نیز حرفه ای باشند. من بین حرفه ای نوشتن و تخصصی نوشتن تفاوت قائلم، پیش از این نیز در قسمت نظرات مطلب “وبلاگ نویسی حرفه ای” بطور مفصل در این باره توضیح دادم.

منظور من از حرفه ای نوشتن آن است که نویسنده باید تمام آداب نوشتن را رعایت کند، که البته در این باره نویسندگان برجسته و ادب دانان می توانند بیشتر راهنمایی کنند. اما من به ذکر چند نکته که به ذهنم خطور می کند اکتفا می کنم:

– سبک مشخصی برای نوشتن داشته باشد. کلامش را با مقدمه کوتاهی آغاز کند و در آن سعی کند که خواننده را به خواندن ادامه متن ترغیب کند. مطلب را به گونه ای بپرورد که برای خواننده جذابیت داشته باشد و آنچه را که باید دریافت کند، براحتی بگیرد.

– کلام ثابتی را برای متن هایش در نظر بگیرد. اگر به زبان محاوره ای می نویسد، سعی کند که دستور زبان محاوره ای را رعایت کند و بصورت من در آوردی، سخن نگوید! در صورتی هم که از زبان رسمی استفاده می کند، رسم الخط و قواعد زبان را رعایت کند تا سخنش گیرایی لازم را دارا باشد.

– پراکنده سخن نگوید. در مطالبش از این شاخه به آن شاخه نپرد.

– عنوان مطلبش در عین کوتاهی، گویا و جذاب باشد.

البته از این دست نکته ها بسیارند که به محیط وبلاگ نیز محدود نیستند و در هر متن حرفه ای باید رعایت شوند. گذشته از اینها، مطالبی که در وبلاگ نوشته می شوند، بطور کلی موضوعیت وبلاگ را بوجود می آورند. لذا مطالبی که در وبلاگ منتشر می شود، نقش مهمی در ذهنیت خواننده از وبلاگ دارد. بنابراین علاوه بر رعایت نکات مربوط به هر نوشته، باید در انتخاب موضوعات نیز دقت کرد. البته وبلاگها می توانند چند موضوعه هم باشند و این از نظر من هیچ منافاتی با حرفه ای بودن آنها ندارد (اینگونه وبلاگها را معمولاً “ترکیبی” می نامند)، اما مسلماً تمرکز موضوعی وبلاگ نیز می تواند یک پوئن مثبت برای حرفه ای تر شدن آن باشد، اما در عین حال دست و پای نویسنده را می بندد و از هر آنچه که دلش بخواهد نمی تواند در وبلاگ تخصصیش بنویسد. البته در این مورد نیز معتقدم که وبلاگهای تخصصی هم بهتر است خشک و تک بعدی نباشند و هر از گاهی دل نوشت هایشان را نیز با خوانندگان شان در میان بگذارند. این کار احساس نزدیکی بیشتری بین مخاطبان و نویسنده ایجاد می کند، که این موضوع به حرفه ای شدن نویسنده می تواند کمک کند.

بخش نظرات:

از مطالب که بگذریم، یکی از ویژگی های مهم وبلاگها بخش نظرات پویای آنهاست. در تعاریف اولیه ای که برای وبلاگها نوشته اند، آنرا “رسانه ای دو سویه” معرفی کرده اند. از این تعریف اینگونه بر می آید که یک وبلاگ تنها مختص به نوشته های وبلاگ نویس نباید باشد، بلکه لازم است مخاطبان نیز در آن شرکت فعال داشته باشند. اما این وظیفه نویسنده است که مخاطبان را ترغیب به اظهارنظر درباره مطالبش کند.

بلاگر با پاسخگویی به نظرات مخاطبان، و با ایجاد فضایی آزاد و ایمن در قسمت نظرات میتواند این علاقمندی را در مخاطبانش بوجود بیاورد. لازم است که برای نظرات سایرین، حتی اگر مخالف باشند، احترام قائل بود و با بداخلاقی با ایشان برخورد نکرد.

این روزها با توسعه ابزارهای وب۲، حتی لازم است که بلاگر به بازتابهای مطالب در شبکه های اجتماعی نیز توجه داشته باشد و به نظراتی که در این شبکه ها ارائه می شوند نیز پاسخگو باشد.

ستون کناری (سایدبار):

سایدبار وبلاگ، مهمترین حاشیه وبلاگ است! آنچه که لازم است در حاشیه مطالب به مخاطب ارائه شود، در این ستون جای خواهد داشت، لذا اهمیت بسیاری دارد.

روزی که وبلاگها پایه گذاری شدند، به لینک کردن وبگردیهای بلاگر اختصاص داشتند. اما امروزه، لینکهایی که وبلاگ نویس در حین وبگردی هایش می بیند به عنوان حاشیه وبلاگها در آمده اند. اما حاشیه ای که بودنش الزامی است! لذا به نظر من از اولین بخشهایی که در سایدبار یک وبلاگ حرفه ای باید باشد، “لینکهای روزانه” است.

بلاگر حرفه ای باید با تکنولوژی حرکت کند و خوانندگانش را نیز به سمت جلو سوق دهد. این روزها استفاده از ابزارهای وب۲ برای هر وبلاگ نویس حرفه ای الزامی است. بلاگر باید وبلاگش را به خوراک (فید یا خمیرمایه) مجهز کند و خوانندگانش را به استفاده از آن ترغیب نماید. سایر وب سرویس هایی چون فیس بوک و توئیتر و فرندفید نیز برای ارتباط بیشتر با ساکنین مجازی و در جریان اطلاعات بودن بسیار مفید می توانند باشند.

اینها بخشهایی از حاشیه های الزامی یک وبلاگ حرفه ای هستند. مسلماً هر بلاگری حاشیه های سورپرایزی نیز برای مخاطبانش دارد که می تواند جذابیتهای خاصی برای خوانندگان فراهم آورد. اما آنچه که مهم است اینکه به هر حال باید به سایدبار اهمیت داد و ساده از کنارش رد نشد.

قالب وبلاگ:

قالب نخستین بخشی است که به چشم می آید، لذا تاثیر زیادی در برداشت های بعدی مخاطب دارد. علاوه بر آنکه لازم است قالب سبک و ساده باشد، باید با شخصیت عمومی وبلاگ نیز همخوانی داشته باشد.

علاوه بر تاثیرات ظاهری که قالب وبلاگ دارد، از نظر فنی و در پشت پرده نیز می تواند تاثیر زیادی روی وبلاگ داشته باشد. قالبی که بصورت استاندارد طراحی نشده باشد، موتورهای جستجو را نیز با مشکل مواجه می کند، لذا نتایج جستجوی مطالب وبلاگ در جایگاه واقعی خود قرار نخواهند گرفت و این تاثیرات منفی فراوانی بر وبلاگ خواهد گذاشت.

درباره مشخصاتی که قالب وبلاگ باید داشته باشد، طراحان حرفه ای اظهارنظرهای فراوانی کرده اند و با جستجو می توانید به اطلاعات زیادی در این باره دسترسی پیدا کنید. اما به خاطر داشته باشید که یک وبلاگ حرفه ای باید در ظرفی حرفه ای باشد تا به چشم آید.

آنچه در بالا آمد، به نظر من برای حرفه ای بودن لازم است، اما مسلماً کافی نیست. توجه نکردن به هر یک از این اجزای اصلی موجب می شود که وبلاگ، حرفه ای نباشد. شاید کسی نویسنده قهاری باشد، اما اگر قالب وبلاگش بهم ریخته و گیج کننده باشد، من او را تنها یک نویسنده حرفه ای می دانم، نه یک بلاگر حرفه ای! طراحی که قالب زیبایی برای وبلاگش طراحی کرده، و علاوه بر آن تمام نکات استانداردسازی را نیز رعایت کرده، تنها زمانی یک بلاگر حرفه ای خواهد بود که متنش را نیز به همان زیبایی بیاراید و موضوعات جالبی برای گفتن داشته باشد.

امیدوارم در این مجال کوتاه توانسته باشم، منظورم را به دور از ابهام بیان کنم. مسلماً کلام حقیر بدون نقص نیست، لذا نظرات شما درباره آنچه که من آنرا “وبلاگ نویسی حرفه ای” خوانده ام می تواند به تبیین شدن بیشتر این موضوع کمک کند.

12 دیدگاه در “وبلاگ نویسی حرفه ای: نگاهی به اجزای اصلی وبلاگها

  1. سلام
    فکر کنم نیازی به توضیح نیست چون من و شما زیاد سر این موضوع بحث کردیم و با ایده‌های هم آشنا هستیم. خوب بود اما جا داشت که بیشتر روی متن فکر بشهو
    :)
    راستی خیلی وردپرسی بود. ما جوملایی‌ها رو هم دریاب…

  2. من در این پست با نوشته هات کاملا موافقم. اما اصلا استفاده از کلماتی مثل تار نما، خمیر مایه، وب نوشت و … رو نمی تونم درک کنم. می تونم بپرسم کی این کلمات رو تولید کرده؟ مگه فید، وبلاگ و یا سایت چه مشکلی دارن که بخوایم از این کلمات استفاده کنیم؟ بگی سایت همه میفهمن که بگی تار نما هیچ کی نمیفهمه. یا شایدم به خاطر پاسداشت زبان غنی فارسی؟

  3. میشه بدونم کدوم قسمت متن وردپرسی بود؟! همه سرویس دهنده ها که قسمت مطالب دارند، قسمت نظرات و سایدبار هم که مشترکه. قالب هم که اصولاً ربطی به سرویس دهنده نداره!

  4. به هر حال هر فرهنگ و زبانی سعی می کنه تکنولوژی وارد شده به کشورش رو بومی سازی کنه. شما در زبانهای دیگه هم بگردی خیلی از اصطلاحات بومی شدند. البته برخی واژه های بومی شده به نظر من هم مشکل دارند. مثل “تارنما” که من هیچ وقت ازش استفاده نکردم! به جای “وبلاگ” هم تاحالا فکر نمی کنم واژه دیگری بکار برده باشم.

  5. قسمت سایدبار ربط مستقیمی به وردپرس داره. حتا من یه قالب وردپرسی رو چند روز پیش برای یک دوستی نصب کردم که اونم سایدبار نداشت…
    اما این بیشتر یه شوخی بود. حالا اگه سایدبار نباشه شبیه به اون که هست. مهم مفهومه که خیلی خوب منتقل شده عزیز جان!

  6. محمد عرفان عزیزتر از جان و دلم!
    ببین اگه به اینه پس چه لزومی داره ما فارسی حرف بزنیم؟ ببین یه بخشی توی «فرهنگستان ادب و زبان فارسی هست» که باید برای واژه‌های وارداتی یه جایگزین انتخاب کنه. مثل پیامک به جای اس.ام.اس، چلچراغ به جای لوستر، رایانه به جای کامپیوتر، یارانه به جای کوپن و …
    اگه اینا این کار رو نکنند من بهت قول می‌دم که ۲ روز بعدش می‌شیم امارات که یه زبونی تو مایه‌ی انگلیسی-عربی پیدا کرده. تازه این رو بذارکنار تعصب عرب‌ها روی فرهنگشون… ما که جای خود.
    پس فارسی‌سازی واژه‌ها لازمه اما این که این واژه خوبه یا نه رو می‌شه انتقاد کردو حتا می‌تونی به تارنمای فرهنگستان بری و پیشنهاد واژه‌ی جایگزین بدی.
    در ضمن من خودم رو متعهد می‌دونم که هر واژه‌ی جدیدی رو که می‌بینم یه معادل فارسی برای اون پیدا کنم و اگه نباشه یه چیزی بسازم تا پیدا بشه یا بسازند. این واژه‌ی «وب‌نوشت» هم از این واژه‌ها هست که پیش از این از «وب‌نگار» استفاده می‌کردم که اشتباه هست چون «نگار»، «نوشتن» رو نمی‌رسونه.
    من عذر می‌خوام اگه واژه‌ی مناسبی نیست. پیشنهادت رو با جان دل قبول می‌کنم.

  7. من اصلاً منظورتون رو متوجه نمی شم! سایدبار یا همون ستون کناری توی همه سیستم های مدیریت وبلاگ وجود داره. حتی توی جومولا هم هست! وبلاگهای بلاگفا، پرشین بلاگ، میهن بلاگ و هر وبلاگ دیگه ای که من دیدم این بخش رو دارند، و اصلاً مختص به وردپرس نمیشه!
    شاید منظورتون کلمه “سایدبار” باشه که در سیستمهای دیگه نامهای دیگه ای داره!

  8. ببین صادق جان!
    دقت نکردی، گفتم: «بیشتر یه شوخی بود. حالا اگه سایدبار نباشه شبیه به اون که هست. مهم مفهومه که خیلی خوب منتقل شده عزیز جان!»
    لب کلام رو گفتی. شوخی کردم. به جون صادق مذاح بود.

  9. نم نم!
    ممنون بابت جوابت. حرف منم همینه. میگم این وظیفه ی ما نیست که جایگزین تهیه کنیم. اونایی که وظیفشون هست حالا به هر دلیلی در خواب عمیقی هستند. اما باز هم دلیل نمیشه منی که تخصصی نه در زبان فارسی دارم و نه زبان انگیلیسی، بیام کلمه تولید کنم. البته من خودمو مثال میزنم.
    تو وبلاگم در این مورد نوشتم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *